Στεφανιαία Νόσος

Η Στεφανιαία Νόσος (ΣΝ) αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρδιαγγειακής νόσου και χαρακτηρίζεται από την εναπόθεση αθηρωματικής πλάκας (αθηροσκλήρυνση) στο εσωτερικό των στεφανιαίων αρτηριών — των αγγείων που τροφοδοτούν το μυοκάρδιο με αίμα και οξυγόνο.

Στην ταξινόμηση ICD-10 εντάσσεται στον κωδικό I25.1 και αφορά τη χρόνια ισχαιμική καρδιοπάθεια.

Η προοδευτική στένωση των στεφανιαίων αγγείων μπορεί να οδηγήσει σε:

• Στηθάγχη
• Μυοκαρδιακή ισχαιμία
• Οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου

Σε περιπτώσεις ρήξης αθηρωματικής πλάκας μπορεί να προκληθεί αιφνίδια πλήρης απόφραξη του αγγείου.

Η αθηροσκλήρυνση είναι μία χρόνια διεργασία, η οποία ενδέχεται να προκαλέσει τη στένωση του αυλού των στεφανιαίων αρτηριών με αποτέλεσμα την ανεπαρκή αιμάτωση της καρδιάς και τη δημιουργία μυοκαρδιακής ισχαιμίας. Σε ορισμένους ασθενείς η αθηρωματική πλάκα ενδέχεται να υποστεί ρήξη με αποτέλεσμα την οξεία και πλήρη απόφραξη του αυλού του στεφανιαίου αγγείου και την πρόκληση οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου.

🔬 Παθοφυσιολογία

Η αθηρωματική πλάκα αποτελείται κυρίως από:

• Λιπίδια (χοληστερόλη)
• Φλεγμονώδη κύτταρα
• Ινώδη ιστό

Η εξέλιξή της εξαρτάται από την ύπαρξη παραγόντων κινδύνου όπως:

• Κάπνισμα
• Υψηλή χοληστερόλη
• Σακχαρώδης διαβήτης
• Παχυσαρκία
• Καθιστική ζωή
• Αρτηριακή υπέρταση

📊 Επιδημιολογία

Η στεφανιαία νόσος αποτελεί τη πιο συχνή αιτία θανάτου στο δυτικό κόσμο. Στην Ευρώπη, 1.8 εκατομμύρια θάνατοι ετησίως σχετίζονται με υποκείμενη στεφανιαία νόσο, που αντιστοιχεί στο 19% του συνολικού αριθμού θανάτων για τους άνδρες και το 20% για τις γυναίκες.

⚠ Συμπτώματα Στεφανιαίας Νόσου

Η νόσος μπορεί να είναι ασυμπτωματική μέχρι την εμφάνιση εμφράγματος.

Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Στηθάγχη (σφίξιμο ή πλάκωμα στο στήθος)
• Πόνο που αντανακλά στη γνάθο ή στον αυχένα
• Δύσπνοια
• Ναυτία
• Εφίδρωση
• Ζάλη
• Αίσθημα κόπωσης

Παράγοντες κινδύνου που προδιαθέτουν στην ανάπτυξη στεφανιαίας νόσου

Οι παράγοντες κινδύνου που προδιαθέτουν στην ανάπτυξη στεφανιαίας νόσου διακρίνονται σε τροποποιήσιμους και μη τροποποιήσιμους

• Τροποποιήσιμοι παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου
  • Αρτηριακή υπέρταση
  • Υψηλή χοληστερίνη/Δυσλιπιδαιμία
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Κάπνισμα
  • Αυξημένο σωματικό βάρος/παχυσαρκία
  • Καθιστική ζωή/Έλλειψη σωματικής άσκησης
  • Άγχος/stress
• Μη τροποποιήσιμοι παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου
  • Κληρονομικότητα
  • Ηλικία
  • Εθνικότητα
  • Φύλο

🧪 Διάγνωση

Η διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει:

• Ηλεκτροκαρδιογράφημα
• Υπερηχοκαρδιογράφημα
• Δοκιμασία κόπωσης
• Αξονική στεφανιογραφία
• Στεφανιογραφία (Gold Standard)

Σε εξειδικευμένα κέντρα εφαρμόζονται:

• Ενδοστεφανιαία απεικόνιση (IVUS / OCT)
• Λειτουργική αξιολόγηση στενώσεων (FFR / iFR)

💊 Θεραπεία Στεφανιαίας Νόσου

Η θεραπευτική στρατηγική εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου.

   Φαρμακευτική Αγωγή

• Αντιαιμοπεταλιακά
• Στατίνες
• Β-αναστολείς
• Αναστολείς ACE

🚀 Σύγχρονες Επεμβατικές Θεραπείες

Η επεμβατική καρδιολογία επιτρέπει την αντιμετώπιση ακόμη και σύνθετων βλαβών χωρίς ανοικτό χειρουργείο.

🔹 Σύμπλοκη Αγγειοπλαστική Στεφανιαίων Αρτηριών (Complex PCI)

Εφαρμόζεται σε:

• Πολυαγγειακή νόσο
• Διχασμούς
• Χρόνιες ολικές αποφράξεις

🔹 Αγγειοπλαστική με Μπαλόνι και Τοποθέτηση Stent

Η συνηθέστερη επεμβατική θεραπεία.
Με καθετήρα διανοίγεται η στένωση και τοποθετείται stent για διατήρηση της βατότητας.

🔹 Αθηρεκτομή (Rotablator) – Rotational Atherectomy

Η Αθηρεκτομή (Rotablator) είναι εξειδικευμένη τεχνική που χρησιμοποιείται σε έντονα ασβεστοποιημένες στενώσεις.

Χαρακτηριστικά:

• Χρησιμοποιείται περιστρεφόμενη μικροσκοπική κεφαλή διαμαντιού
• Διασπά την ασβεστοποιημένη πλάκα
• Διευκολύνει την ασφαλή τοποθέτηση stent

Ενδείξεις:

• Σοβαρή ασβέστωση στεφανιαίων
• Ανεπαρκής διάνοιξη με απλή αγγειοπλαστική
• Υψηλού κινδύνου στενώσεις

Η τεχνική αυτή απαιτεί εξειδικευμένη εμπειρία στην επεμβατική καρδιολογία.

🏥 Χειρουργική Αντιμετώπιση

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις:

• Αορτοστεφανιαία Παράκαμψη (Bypass)

🛡 Πρόληψη & Έλεγχος Παραγόντων Κινδύνου

• Η πρόληψη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο:
• Διακοπή καπνίσματος
• Ρύθμιση σακχάρου
• Έλεγχος χοληστερόλης
• Μείωση σωματικού βάρους
• Τακτική άσκηση

🧠 Πότε Πρέπει να Επισκεφθείτε Καρδιολόγο;

• Επί εμμένουσας στηθάγχης
• Επί αιφνίδιας δύσπνοιας
• Εάν έχετε πολλαπλούς παράγοντες κινδύνου
• Μετά από παθολογικό τεστ κόπωσης

❓ Συχνές Ερωτήσεις για τη Στεφανιαία Νόσο

– Είναι η στεφανιαία νόσος αναστρέψιμη;

Η αθηροσκλήρυνση δεν αναστρέφεται πλήρως, αλλά μπορεί να σταθεροποιηθεί με σωστή θεραπεία.

– Είναι πάντα απαραίτητη η τοποθέτηση stent;

Όχι. Σε ορισμένες περιπτώσεις αρκεί φαρμακευτική αγωγή.

– Τι είναι η σύμπλοκη αγγειοπλαστική;

Πρόκειται για εξειδικευμένη τεχνική PCI που εφαρμόζεται σε σύνθετες στενώσεις.

– Πότε χρησιμοποιείται ο Rotablator;

Σε σοβαρά ασβεστοποιημένες βλάβες όπου η κλασική αγγειοπλαστική δεν επαρκεί.

– Μπορώ να προλάβω τη στεφανιαία νόσο;

Ναι, με έλεγχο παραγόντων κινδύνου και τακτικό καρδιολογικό έλεγχο.